Waterkracht is een duurzame manier om energie op te wekken. Dit komt omdat water veel aanwezig is en niet opraakt. Water is een handige duurzame energiebron omdat alleen de beweging ervan nodig is. Hierdoor is het water meerdere keren te gebruiken voor de opwekking van energie. Er zijn echter ook nadelen voor verschillende vissoorten die bedreigd worden door waterkrachtcentrales. Hoewel Nederland een waterland is, wordt er nog niet veel gebruik gemaakt van water als energiebron. Hieronder worden de verschillende methodes van waterenergie beschreven.

waterkracht 2

De verschillende systemen

Waterturbine

Water is er altijd en is ook meestal in beweging. Door de stroming en beweging van het water wordt de turbine in beweging gezet. De as van de waterturbine bevindt zich in het water en kan worden vergeleken met de schroef van een boot. De as is aangesloten op een generator. Deze generator zet de beweging om in energie. Dit is te vergelijken met een fietsdynamo. Van hieruit kan de groene stroom geleverd worden aan het energienetwerk en gebruikt worden door verschillende huishoudens.

Stuwdam

Soms wordt er een stuwdam aangelegd voor een waterturbine. Hiermee kan worden geregeld dat het water in een ongeveer gelijke stroom de turbine laat draaien. Een nadeel hiervan is dat er verschillende organismen bij elkaar komen in het stuwmeer en deze organismen kunnen een chemische reactie op elkaar hebben. In Nederland hebben we maar één klein stuwmeer, deze staat in Kerkrade.

Getijdenergie

Bij getijdenergie wordt er gebruik gemaakt van de verschillen van de waterhoogten tussen eb en vloed. Bij kusten elders in de wereld kan het verschil in waterhoogte oplopen tot enkele meters. Hier is het interessant om een turbine te plaatsen die is aangesloten op een generator waar energie mee opgewekt wordt. Een minpunt van dit systeem is dat het maar een keer in de twaalf uur energie oplevert. Dit omdat het getij (eb/vloed) maar om de twaalf uur verandert.

Osmose

Het proces dat plaats vindt wanneer zoet water (uit rivieren) in aanraking komt met zout water (uit de zee) heet osmose. Bij dit proces komt veel energie in de vorm van warmte vrij. Er dient een installatie geplaatst worden die de energie kan opnemen en vervoeren naar het netwerk. Dit wordt gedaan door een installatie te plaatsen vlakbij de zee met zout water en de rivier met zoet water. Naar deze installatie wordt van de ene kant zoet water toegevoerd en van de andere kant zout water. In de installatie worden deze samengebracht en de warmte/energie die hieruit vrij komt, wordt via een generator naar het netwerk vervoerd.

Waterwielen

De eenvoudigste manier om waterkracht te gebruiken, is door het plaatsen van waterwielen. Deze methode wordt al 2300 jaar gebruikt voor bijvoorbeeld het laten draaien van molens. U kunt deze constructie nog steeds regelmatig tegenkomen in Nederland.

In Nederland

In Nederland wordt er vooral van de grote rivieren gebruik gemaakt met dit soort systemen. Deze watercentrales kunnen energie opwekken voor ongeveer 9000 huishoudens. Water stroomt door hoogteverschillen in het landschap. Nederland kent relatief weinig hoogteverschillen en daarom zijn er nog maar vier middelgrote waterkrachtcentrales. Deze waterkrachtcentrales zijn te vinden in: Alphen/Lith, Linne, Maurik en Hagestein. Er zijn nog twee kleinere waterkrachtcentrales en kleine historische waterwielen te vinden in Nederland. In landen met meer hoogteverschillen wordt er meer gebruik gemaakt van deze energiebron.

Nadelen voor vissen

Doordat de vissen stroomafwaarts met de stroom mee zwemmen, kunnen de vissen in de turbinebladen van verschillende systemen terecht komen en hierin vermaalt worden. Doordat de kwaliteit van de rivieren in Nederland de afgelopen 30 jaar is toegenomen, zijn er ook weer meer vissoorten gekomen.
De oplossing om de vispopulatie op peil te houden is de vissen om de waterkrachtturbines te leiden. Hiervoor bestaan verschillende technieken waarvan sommige goed werken en andere minder. Een andere oplossing is om tijdens speciale vistrekken (bijvoorbeeld de grote palingtrek) de waterkrachtturbine even stil te zetten.